Orkinos Avı: Nasıl, Nerede, Hangi Ayda?
Orkinos en çok Haziran aylarında çıkar. Sezon tablosu, yem, takım ve yasal boy aşağıda.
Orkinos nedir?
Denizlerimizin en büyük kemikli balığıdır; 3 m’yi ve 400 kg’ı aşabilir. Akdeniz ve Ege’de Mayıs–Haziran’da yumurtlamak için toplanır. Eskiden Boğaz’dan Karadeniz’e göç ederdi, bugün Karadeniz’de neredeyse hiç yok.
Bilimsel adı: Thunnus thynnus · Diğer adları: Mavi yüzgeçli orkinos, Mavi yüzgeçli ton balığı
Orkinos hangi ayda tutulur?
Orkinos, denizde en çok Haziran aylarında tam sezonda çıkar.
| Bölge | Oca | Şub | Mar | Nis | May | Haz | Tem | Ağu | Eyl | Eki | Kas | Ara |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Karadeniz | yok | yok | yok | yok | yok | yok | yok | yok | yok | yok | yok | yok |
| İstanbul Boğazı | yok | yok | yok | yok | yok | yok | yok | yok | yok | yok | yok | yok |
| Marmara | yok | yok | yok | yok | yok | yok | yok | yok | yok | yok | yok | yok |
| Çanakkale Boğazı | yok | yok | yok | yok | yok | yok | yok | yok | yok | yok | yok | yok |
| Ege | yok | yok | yok | yok | iyi | en iyi sezon | az çıkar | az çıkar | az çıkar | az çıkar | yok | yok |
| Akdeniz | yok | yok | yok | yok | iyi | en iyi sezon | az çıkar | az çıkar | az çıkar | az çıkar | yok | yok |
Su sıcaklığı ve en iyi saatler
Orkinos için uygun su sıcaklığı yaklaşık 16–26 °C; 12°'nin altında ve 30°'nin üstünde belirgin biçimde azalır. En hareketli olduğu zamanlar: şafak ve akşamüstü.
Orkinos nasıl tutulur?
- Gırgır (çevirme ağı): Ticari ruhsatlı ve orkinos kotası verilmiş gırgır gemileri (2026’da 82 gemi, hepsi 30 m ve üstü) sürüyü çevirip canlı olarak taşıma kafesine aktarır. ICCAT gözlemcisi, İzin Belgesi ve e-BCD zorunludur; kota dolunca av biter.
- Parakete (uzun hat): Ticari ruhsatlı teknelerde kılıç–tulina paraketasına gelen orkinos hedef dışı avdır: denize atmak yasak, Bakanlığın listesindeki limandan karaya çıkarıp tespit ve e-BCD düzenletmek zorunlu. Kotası olmayan 12–25 m tekne orkinosu hedefleyemez.
Yem ve takım
Yemler: Bütün kalamar, Canlı istavrit, kolyoz ya da uskumru, Büyük tirol sahteleri (izinli amatör avda).
- Kamış: 50–130 lb tirol ya da stand-up kamış (izinli amatör av)
- Makine: 50–80 boy çıkrıklı makine
- Misina: 0,80–1,00 mm misina ya da 80–130 lb PE
- Lider: 1,2–1,8 mm florokarbon, 5–8 m
- İğne: 8/0–12/0 çember (circle) iğne
İpuçları
- Amatör orkinos avı izne tabidir: tuttuğun her orkinosu il ya da ilçe müdürlüğüne bildirip tutanak ve e-BCD düzenletmen gerekir. Satmak yasaktır. Uygulama bu yüzden orkinosu amatör modlarda önermez.
- Ticari kota yalnızca Bakanlığın listesindeki gırgır gemilerine verilir. Kotası olmayan tekne orkinosu hedefleyemez; yanlışlıkla yakalananı denize atmak da yasaktır, limanda e-BCD ile kayda geçirilir.
- Sürüyü martıların ve yunusların toplandığı, sardalya ve istavritin yüzeyde kaynadığı yerlerde ara. Mayıs–Haziran’da Akdeniz’de yumurtlamak için toplanır.
- Karadeniz’de 1980’lerin sonundan beri neredeyse görülmüyor, Marmara’da da çok seyrek. Bu denizlerde orkinos beklemek gerçekçi değil.
Yasal boy ve kurallar
- Asgari av boyu: 115 cm. Çatal boy (alt çene ucundan kuyruk çatalına).
- İzne tabidir: her orkinos için il/ilçe müdürlüğünde tutanak ve e-BCD zorunludur, satılamaz. Kişi başı 1 adet. Denizde adetle sınırlı türlerden toplam en fazla 3 balık alabilirsin.
Kaynak: resmî mevzuat
Sık sorulan sorular
Orkinos hangi aylarda tutulur?
Orkinos en çok Haziran aylarında tam sezonda çıkar. Bölgeye göre değişir; ayrıntılı tablo bu sayfada.
Orkinos için en iyi yem nedir?
Orkinos için en çok kullanılan yem ve sahteler: Bütün kalamar, Canlı istavrit, kolyoz ya da uskumru, Büyük tirol sahteleri (izinli amatör avda).
Orkinos yasal boyu kaç cm?
Orkinos için yasal av boyu 115 cm'dir. Çatal boy (alt çene ucundan kuyruk çatalına).
Orkinos avında hangi takım kullanılır?
Önerilen takım: kamış 50–130 lb tirol ya da stand-up kamış (izinli amatör av); makine 50–80 boy çıkrıklı makine; misina 0,80–1,00 mm misina ya da 80–130 lb PE.