Rastgele › Blog › Rüzgâr Adları: Poyraz, Lodos, Karayel, Yıldız ve Balık Avına Etkileri
Rüzgâr Adları: Poyraz, Lodos, Karayel, Yıldız ve Balık Avına Etkileri
Türkiye'de sekiz ana rüzgârın adları ve yönleri: yıldız, poyraz, gündoğusu, keşişleme, kıble, lodos, günbatısı, karayel. Poyraz ve lodosun balık avına etkisi.
Balıkçılar rüzgârı yönüyle adlandırır; her yön farklı bir hava ve deniz durumu getirir. Aşağıda sekiz ana rüzgârın adını, geldiği yönü ve balık avına etkisini özetliyoruz.
Sekiz ana rüzgâr
| Rüzgâr | Geldiği yön | Kısa not |
|---|---|---|
| Yıldız | Kuzey | Genellikle soğuk ve kuru, hava açıktır |
| Poyraz | Kuzeydoğu | Soğuk, sonbaharda ve kışın sık; deniz suyunu soğutur |
| Gündoğusu | Doğu | Orta şiddette, bölgeye göre değişir |
| Keşişleme | Güneydoğu | Nemli ve ılık, yağış getirebilir |
| Kıble | Güney | Ilık ve nemli |
| Lodos | Güneybatı | Ilık, nemli ve sert; sık fırtına ve yüksek dalga |
| Günbatısı | Batı | Genelde orta şiddette |
| Karayel | Kuzeybatı | Serin, bazen sert |
(Yönler genel olarak bu şekilde bilinir; bölgeye göre kullanımda küçük farklar olabilir.)
Poyraz ve balık avı
Poyraz, özellikle sonbaharda Karadeniz’den Boğaz’a ve Marmara’ya doğru esen soğuk bir rüzgârdır. Rastgele’nin skor modelinde Eylül–Aralık aylarında su bir günde belirgin biçimde soğursa ve rüzgâr kuzeyden kuzeydoğuya (yaklaşık 330°–80°) eserse lüfer, palamut, hamsi ve kolyoz için skor yükseltilir: bu koşullar sonbahar göçüyle ilişkilendirilir. Salacak kaydında da poyraz eserken çinekop artar notu vardır. Öte yandan poyrazda dalga mendirek uçlarını aşar; Rumeli Feneri için poyrazda uca çıkmama uyarısı bulunur.
Lodos ve balık avı
Lodos güneybatıdan esen ılık ama sert bir rüzgârdır. Boğaz’da lodos suyu kuzeye yığabilir; yüzeyde Karadeniz’e doğru akan su yön değiştirir ve "orkoz" denilen ters akıntı oluşabilir. Rastgele’nin akıntı verisi bunu "lodos suyu kuzeye yığıyor" notuyla gösterir. Bu durumda takımın sürüklenmesi ve akıntının yön değiştirmesi av şartlarını bozar. Lodos çoğu zaman yüksek dalga ve fırtına da getirir; kıyıda ve tekneyle güvenlik uyarılarına dikkat edin.
Rüzgâr ve sahil ilişkisi
Rüzgârın kıyıya göre yönü de önemlidir. Hafif ve denizden kıyıya doğru esen rüzgâr yemi ve balığı kıyıya doğru getirebilir; güçlü ve kıyıdan açığa doğru esen rüzgâr ise atış mesafesini kısaltır ve tekne için tehlikelidir. Skor modelinde hafif denizden gelen rüzgâr küçük artı, güçlü denizden gelen rüzgâr küçük eksi sayılır.
Güvenlik
Rüzgâr kıyıdan avda 30 km/sa’i, hamle 45 km/sa’i geçince dikkat uyarısı verilir; tekneyle eşikler daha düşüktür. Hava ve deniz verileri yazımızda ayrıntılar var.
Bu yazıdaki balık ve yerler
Bugünkü balık durumunu Rastgele'de gör