Rastgele › Blog › Sonbaharda Lüfer Avı: Boğaz'da Ne Zaman, Nerede ve Nasıl?

Sonbaharda Lüfer Avı: Boğaz'da Ne Zaman, Nerede ve Nasıl?

Balık türleri · 25 Ekim 2026 · 3 dk okuma

Lüfer en çok Ekim–Aralık aylarında Boğaz ve Marmara'da çıkar. Hangi saatte, hangi akıntıda, hangi takım ve yemle avlanır; boy sınırı ve dikkat edilecekler.

Lüfer, Türkiye'de olta balıkçılığının en çok aranan balıklarından biridir. Göçmen, dişli ve hızlı bir avcıdır: yazı Karadeniz'de geçirir, sonbaharda Boğaz'dan Marmara'ya iner. Boyuna göre küçükten büyüğe defne yaprağı, çinekop, sarıkanat, lüfer ve kofana diye anılır. Bu yazıda lüferin Boğaz'daki sonbahar sezonunu, avlandığı yerleri ve kullanılan yöntemleri özetliyoruz.

Lüfer hangi ayda tutulur?

Rastgele'nin sezon tablosuna göre lüfer, İstanbul Boğazı ve Marmara'da en çok Ekim, Kasım ve Aralık aylarında tam sezondadır. Eylül'de sezon "iyi" seviyesine çıkar; yazın ise az çıkar. Karadeniz'de en iyi dönem Ekim–Kasım'dır. Doğu Karadeniz'de lüfer daha seyrektir; sonbahar göçü Batı Karadeniz'den Boğaz'a iner.

Aylara göre ayrıntılı tablo için lüfer sayfasındaki sezon tablosuna bakabilirsiniz.

Hangi su sıcaklığında ve hangi saatlerde?

Lüfer için uygun su sıcaklığı yaklaşık 12–22 °C aralığıdır; 8 °C'nin altında ve 28 °C'nin üstünde belirgin biçimde azalır. En hareketli olduğu zamanlar şafak ve akşamüstüdür; geceleri de aktiftir, öğle saatlerinde ise genellikle yavaşlar. Bulutlu ve kapalı havalarda gündüz de ısırması artar.

Sonbaharda su sıcaklığı düşerken kuzeyden gelen rüzgâr (poyraz) lüfer sürülerinin güneye inmesiyle ilişkilendirilir. Rastgele'nin skorunda bu etki lüfer, palamut, hamsi ve kolyoz için ayrıca dikkate alınır: Eylül–Aralık aylarında su bir günde belirgin biçimde soğursa ve rüzgâr kuzeydoğudan eserse skor yükselir. Bu bir garanti değil, koşulların lüfer için uygunluğunu gösteren bir işarettir.

Nerede avlanır?

Lüfer akıntının döndüğü burunlarda, mendirek uçlarında ve köpüklü sularda toplanır. İstanbul'da bilinen noktalardan bazıları:

• Arnavutköy Akıntıburnu: Boğaz'ın en sert akıntısının döndüğü burun; ağır kurşun ve sağlam misina gerekir. Eylül–Kasım'da lüfer ve çinekop tutulur.
• Kandilli: Karşıdaki Akıntıburnu ile birlikte Boğaz'ın en akıntılı köşesi. Lüfer akıntının döndüğü yerde avlanır.
• Sarayburnu: Sonbaharda akşamüstü lüfer, gün boyu istavrit tutulur.
• Rumeli Feneri: Mendirek ve kale altındaki kayalıklar lüfer ve levrek için bilinir; poyrazda dalga mendireği aşar, o gün uca çıkılmaz.

Daha fazla yer için İstanbul'da balık tutulan yerler yazımıza bakın.

Nasıl avlanır?

Rastgele'deki lüfer sayfasında kayıtlı başlıca yöntemler:

• Spin: Şafakta ve akşamüstü 9–14 cm dalıcı rapala, popper ya da 20–40 g kaşığı akıntıya çaprazlama atıp hızlı ve kesik kesik sarmak.
• Canlı yem: Canlı istavrit, zargana ya da izmariti sırtından iğneleyip akıntıda serbest yüzdürmek. İri lüfer için en güvenilir yol olarak anılır.
• El oltası (Boğaz usulü "sarkıtma"): 15–20 g zokaya istavrit, izmarit ya da hamsi yaprağı takıp dibi bulunca 1 m kaldırmak; gece daha verimlidir.
• Çapari ve çarpare: Çinekop ve sarıkanat için 1–2 numara tüylü çapari; akıntılı yerde aşağıdan yukarı çekip bırakmak.

Takım ve yem önerisi

• Kamış: 2,7–3,3 m, 20–60 g atar spin kamış
• Makine: 3000–4000 boy
• Misina: 0,25–0,30 mm misina veya 0,8–1,2 PE örgü
• Lider: Lüferin dişlerine karşı 0,45–0,60 mm florokarbon veya ince çelik tel
• İğne: Yemle 1/0–3/0 (sarıkanat boyuna 1–2 numara)
• Yem ve sahte: Canlı istavrit, pulları alınmış izmarit, zargana parçası, hamsi, sardalya fileto; rapala, popper ya da 20–40 g kaşık

İpuçları

• Martıların daldığı, yüzeyin kaynadığı yerde lüfer ufak balık sürüsüne saldırıyordur; yemi sürünün kenarına atın.
• Vuruş bazen hafif bir tıkırtı gibidir; misinayı gergin tutun, hissettiğiniz an kamışı kaldırın.
• Şafağı ve akşam karanlığını kaçırmayın.

Yasal boy ve kurallar

Lüfer için asgari av boyu 18 cm'dir. Bu boyun altındaki lüfer (defne yaprağı ve ufak çinekoplar) ıslak elle tutulup hemen denize bırakılmalıdır. Kişi başı toplam 5 kg sınırına dahildir. İstanbul ve Çanakkale boğazlarındaki gemi trafik ayırım şeritlerinde avcılık yasaktır; tekneyle çıkıyorsanız şeride girmeyin. Ayrıntılar için amatör balıkçılık kuralları yazımıza bakın.

Dikkat: dişleri keskindir

Lüferin dişleri jilet gibidir, elde tutarken ısırabilir. İğneyi pense ile çıkarın, parmağınızı ağzına yaklaştırmayın.

Bugünkü balık durumunu Rastgele'de gör